Enflasyon Hesaplama
Enflasyon oranına göre paranın değer kaybını ve fiyat artışını hesaplayın.
Enflasyon Rehberi
Kısa cevap
Enflasyon hesabı iki tarih arasındaki TÜFE endeks değerlerinin oranıyla yapılır: bugünkü değer = eski tutar × (yeni endeks / eski endeks). TÜİK her ayın 3’ünde bir önceki ayın TÜFE’sini açıklar ve üç ayrı değişim verir: aylık, yıllık (geçen yılın aynı ayına göre) ve on iki aylık ortalamalara göre. Hangi oranın kullanılacağı ne hesapladığınıza bağlıdır.
Üç oran, üç kullanım
- Aylık: Bir önceki aya göre fiyat değişimi; kısa dönem eğilimini gösterir.
- Yıllık: Geçen yılın aynı ayına göre değişim; manşet enflasyon olarak anılan rakam budur.
- On iki aylık ortalama: Son on iki ayın endeks ortalamasının bir önceki on iki aya göre değişimi; kira artışı sınırında bu oran kullanılır.
Paranın satın alma gücü
Beş yıl önceki 1.000 lirayı bugünün parasıyla görmek için o ayın ve bugünün endeksini oranlamak yeterlidir. Aynı yöntem maaşınızın gerçekten artıp artmadığını da gösterir: maaşınızdaki artış oranı aynı dönemdeki enflasyonun altındaysa, alım gücünüz azalmıştır. Araç, iki tarih ve tutar girdiğinizde bu karşılaştırmayı yapar.
Reel getiri
Bir yatırımın enflasyondan arındırılmış getirisi: reel getiri = (1 + nominal getiri) / (1 + enflasyon) − 1. Yıllık %45 faiz alan ve enflasyonun %35 olduğu bir yılda reel getiri yaklaşık %7,4’tür; iki oranı çıkararak bulunan %10 bu durumda yanıltıcıdır.
Hangi işlerde kullanılır?
- Maaş zammını değerlendiren çalışan — Zammın enflasyon karşısında alım gücünü koruyup korumadığına bakar.
- Geçmiş bir tutarı bugüne çeviren kişi — Yıllar önceki bir fiyatın bugünkü karşılığını bulur.
- Sözleşme güncellemesi yapan taraf — Bedelin enflasyona göre nereye geleceğini hesaplar.
Sık sorulan sorular
TÜFE ile ÜFE arasındaki fark nedir?
TÜFE tüketicinin satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatını, ÜFE üreticilerin sattığı ürünlerin fiyatını ölçer. Maaş, kira ve günlük alım gücü hesaplarında TÜFE kullanılır.
Enflasyon farkı maaş zammına nasıl yansır?
Toplu sözleşmeli kamu çalışanlarında dönemsel enflasyon, verilen zammı aşarsa fark ayrıca ödenir. Maaş zammı ve enflasyon farkı hesaplayıcımız bu farkı ayrı hesaplar.
Endeks değerlerini nereden bulurum?
TÜİK’in internet sitesinde ve EVDS’de (TCMB Elektronik Veri Dağıtım Sistemi) aylık TÜFE endeks tabloları yayımlanır.